Στις 7–8 Οκτωβρίου 2026, η Αθήνα φιλοξένησε την εναρκτήρια συνάντηση του ευρωπαϊκού έργου CIRC4FOOD, το οποίο φιλοδοξεί να συμβάλει στη διαμόρφωση πιο κυκλικών και βιώσιμων συστημάτων τροφίμων, με λιγότερη σπατάλη, χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας και περισσότερη καινοτομία.
To έργο, διάρκειας 4 ετών, χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe και επιδιώκει να ενισχύσει τις ερευνητικές δυνατότητες των χωρών που χρειάζονται περαιτέρω υποστήριξη, προωθώντας πιο βιώσιμα συστήματα τροφίμων και συνδέοντας την επιστημονική έρευνα με τις ανάγκες της βιομηχανίας και της αγοράς.
Με αυτό το κοινό όραμα, 19 οργανισμοί από 10 χώρες συναντήθηκαν στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), συντονιστή του έργου, για μια διήμερη συνάντηση αφιερωμένη στην έναρξη της συνεργασίας τους και στον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων για την επίτευξη των στόχων του CIRC4FOOD.
Δύο μέρες στην Αθήνα
Κατά τη συνάντηση, συζητήθηκαν οι στόχοι και οι προτεραιότητες του έργου και καθορίστηκαν τα επόμενα βήματα, θέτοντας τις βάσεις για την υλοποίηση των επιμέρους εργασιών και την επίτευξη των κοινών στόχων.
Ειδικότερα, ανάμεσα στα θέματα που συζητήθηκαν ήταν:
- Το όραμα, οι στόχοι και ο αναμενόμενος αντίκτυπος του CIRC4FOOD.
- Τα πακέτα εργασίας, οι προβλεπόμενες δράσεις, τα παραδοτέα και τα ορόσημο τους.
- Η δημιουργία διεπιστημονικών ερευνητικών κέντρων και η διαμόρφωση κοινής ατζέντας έρευνας και καινοτομίας.
- Ο ψηφιακός μετασχηματισμός μέσω της τεχνητής νοημοσύνης και των Ψηφιακών Διδύμων (Digital Twins)
- Οι πιλοτικές εφαρμογές σε πραγματικές βιομηχανικές συνθήκες.
- Τα ζητήματα διακυβέρνησης, συντονισμού και παρακολούθησης της προόδου του έργου.
- Η επικοινωνία, η διάχυση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του έργου
Στόχος της διήμερης συνάντησης ήταν να θέσει τις βάσεις για την ουσιαστική έναρξη των εργασιών του CIRC4FOOD, ώστε οι εταίροι να περάσουν από τον σχεδιασμό στην πράξη. Και το πρώτο αυτό βήμα έγινε με επιτυχία.
Από τα παραπροϊόντα στα ράφια των καταστημάτων
Το ευρωπαϊκό σύστημα τροφίμων έχει μπροστά του σημαντικές προκλήσεις: να μειώσει τα απόβλητα, να εξοικονομήσει ενέργεια και να επιταχύνει την καινοτομία. Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, απαιτούνται ισχυρότεροι ερευνητικοί οργανισμοί, νέες δεξιότητες και πολύ στενότερη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, βιομηχανίας και κοινωνίας.
Το CIRC4FOOD αντιμετωπίζει αυτές τις προκλήσεις μέσα από πέντε αλληλοσυνδεόμενους πυλώνες:
- Θεσμικός εκσυγχρονισμός
- Ανάπτυξη και αναβάθμιση δεξιοτήτων
- Ερευνητική αριστεία
- Ψηφιακός μετασχηματισμός
- Εξωστρέφεια και διασύνδεση με το ευρύτερο οικοσύστημα
Η ερευνητική δραστηριότητα επικεντρώνεται
- Στη μετατροπή παραπροϊόντων της βιομηχανίας τροφίμων σε συστατικά υψηλής προστιθέμενης αξίας.
- Στην ανάπτυξη λειτουργικών συστατικών και προβιοτικών.
- Στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των διαδικασιών επεξεργασίας τροφίμων.
- Στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των Ψηφιακών Διδύμων σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας των τροφίμων.
Όλα αυτά θα εφαρμοστούν πιλοτικά εκεί όπου έχουν πραγματική σημασία: σε βιομηχανικά περιβάλλοντα.
Παράλληλα, το CIRC4FOOD φιλοδοξεί να αφήσει ένα ουσιαστικό και διαρκές αποτύπωμα, το οποίο θα ξεπερνά τον ορίζοντα της τετραετούς διάρκειάς του. Για τον σκοπό αυτό, προβλέπεται η δημιουργία τριών μόνιμων δομών:
- το Κέντρο Κυκλικών Λειτουργικών Συστημάτων Τροφίμων (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο)
- το Ινστιτούτο για την Επισιτιστική Ανθεκτικότητα και την Πράσινη Ενέργεια (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
- το Ζωντανό Εργαστήριο για την Καινοτομία στην Κυκλική Διατροφή (USAMV Cluj-Napoca)
To consortium
Το εταιρικό σχήμα απαρτίζεται από πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις και οργανισμούς καινοτομίας:
- Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (NTUA), Ελλάδα – Συντονιστής
- Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου (UoP), Ελλάδα
- University of Agricultural Sciences and Veterinary Medicine Cluj-Napoca (USAMV), Ρουμανία
- Agricultural University – Plovdiv (AUP), Βουλγαρία
- Yildiz Technical University (YTU), Τουρκία
- Slovak University of Technology in Bratislava (STUBA), Σλοβακία
- Faculty of Agriculture – University of Belgrade (UBG), Σερβία
- LUT University, Φινλανδία
- Aarhus University (AU), Δανία
- Leibniz University Hannover (LUH), Γερμανία
- TÜBİTAK, Τουρκία
- ΓΙΩΤΗΣ Α.Ε., Ελλάδα
- BIOZOON GmbH, Γερμανία
- KETMarket GmbH, Γερμανία
- ena Σύμβουλοι Ανάπτυξης, Ελλάδα
- INOE 2000 – National Institute of Research and Development for Optoelectronics, Ρουμανία
- EIT Food, Βέλγιο
- Business Technology Incubator of Technical Faculties Belgrade (BITF), Σερβία
- Competence Centre Agrifood Systems and Bioeconomy (CoC-AgriFood), Βουλγαρία
Ο ρόλος της ena Σύμβουλοι Ανάπτυξης
Μέσα από τη συμμετοχή της στο CIRC4FOOD, η ena θα συμβάλλει στην προβολή και διάχυση των αποτελεσμάτων του έργου, καθώς και στην ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του αγροδιατροφικού τομέα. Αξιοποιώντας την εμπειρία της σε λύσεις ψηφιακής καινοτομίας, θα βοηθήσει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν ψηφιακά εργαλεία, προσαρμόζοντάς τα στις ανάγκες τους.
Τα επόμενα βήματα
Με την ολοκλήρωση της εναρκτήριας συνάντησης, οι εταίροι εισέρχονται στην πρώτη φάση υλοποίησης του έργου. Με γερές βάσεις και κοινό όραμα, το CIRC4FOOD ξεκινά τη διαδρομή του, επιδιώκοντας να γεφυρώσει την έρευνα με την επιχειρηματική εφαρμογή και να συμβάλει σε έναν πιο ανταγωνιστικό και βιώσιμο αγροδιατροφικό τομέα.
