Η ευρωπαϊκή γεωργία εισέρχεται σε φάση ουσιαστικού μετασχηματισμού. Στο πρόσφατο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ τέθηκαν οι βάσεις για το κανονιστικό πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2027. Το βασικό μήνυμα των αποφάσεων είναι σαφές: η ενίσχυση κατευθύνεται πλέον στοχευμένα σε όσους παράγουν πραγματικά, με έμφαση στους νέους αγρότες και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων.

Στην ena Σύμβουλοι Ανάπτυξης παρακολουθούμε στενά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις για να αποκωδικοποιούμε έγκαιρα τις αλλαγές και να προσφέρουμε στους παραγωγούς και τις αγροδιατροφικές επιχειρήσεις τον κατάλληλο στρατηγικό σχεδιασμό.

Οι 5 βασικοί άξονες της νέας αρχιτεκτονικής

1. Μετάβαση στο καθεστώς DABIS & Αναδιανεμητική Στήριξη

Η παραδοσιακή βασική ενίσχυση δίνει τη θέση της στο φθίνον καθεστώς στήριξης εισοδήματος βάσει έκτασης (DABIS). Στόχος του νέου μηχανισμού είναι η απλοποίηση των διαδικασιών πληρωμής και η δικαιότερη κατανομή των πόρων, αντανακλώντας τα πραγματικά δεδομένα κάθε εκμετάλλευσης. Παράλληλα, διατηρείται ο μηχανισμός αναδιανομής (κατ’ αντιστοιχία με το σημερινό CRISS), ενισχύοντας περαιτέρω τις μικρότερες καλλιέργειες.

2. Υποχρεωτικός ορισμός του «Ενεργού Αγρότη»

Η έννοια του ενεργού παραγωγού καθίσταται πλέον υποχρεωτική για όλα τα κράτη-μέλη, ώστε οι επιδοτήσεις να καταλήγουν σε όσους ασκούν πραγματική γεωργική δραστηριότητα. Προβλέπεται εθνική ευελιξία για την εξειδίκευση των κριτηρίων, ενώ διατηρείται η δυνατότητα αυτόματου χαρακτηρισμού ως «ενεργού» για φυσικά πρόσωπα με άμεσες ενισχύσεις έως 5.000 ευρώ ετησίως.

3. Ισχυρό «Πακέτο Εκκίνησης» και προτεραιότητα στη νέα γενιά

Η ανανέωση των γενεών αποτελεί κεντρικό πυλώνα. Για τους νέους αγρότες προβλέπονται:

  • Αυξημένη ενίσχυση DABIS.
  • Ειδικό «πακέτο εκκίνησης» και κεφάλαια ίδρυσης επιχείρησης.
  • Ενισχυμένη πρόσβαση σε συμβουλευτική υποστήριξη, κατάρτιση και μεταφορά τεχνογνωσίας.
4. Διαχείριση κινδύνων και αντιμετώπιση κρίσεων

Απέναντι στην κλιματική κρίση και τις διακυμάνσεις της αγοράς, ενισχύονται τα εργαλεία διαχείρισης κινδύνων (όπως η ασφαλιστική κάλυψη και οι επενδύσεις προσαρμογής). Παράλληλα, θεσμοθετούνται έκτακτες πληρωμές κρίσης για φυσικές καταστροφές ή ζωονόσους/φυτονόσους.

5. Κοινωνική διάσταση και πράσινα κίνητρα

Πέρα από τα κίνητρα για πρακτικές προστασίας της βιοποικιλότητας και των υδάτων, εισάγονται μέτρα κοινωνικής μέριμνας, όπως οι υπηρεσίες ανακούφισης στην εκμετάλλευση (πρόσβαση σε αντικαταστάτες εργαζομένους σε περιπτώσεις ασθένειας, τεκνοποίησης ή οικογενειακής φροντίδας).

Οι αλλαγές που δρομολογούνται μετά το 2027 επιβεβαιώνουν ότι οι αγροτικές ενισχύσεις συνδέονται πλέον άρρηκτα με τον επαγγελματισμό, την επενδυτική ετοιμότητα και τη βιώσιμη διαχείριση.

Η ομάδα της ena Σύμβουλοι Ανάπτυξης βρίσκεται δίπλα στον σύγχρονο παραγωγό και τις επιχειρήσεις του πρωτογενούς τομέα, παρέχοντας:
  • Έγκαιρη ενημέρωση για τα νέα καθεστώτα επιλεξιμότητας και τον ορισμό του ενεργού αγρότη.
  • Σχεδιασμό και υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων (Σχέδια Βελτίωσης, Νέοι Γεωργοί, Μεταποίηση).
  • Εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες για την αξιοποίηση των πράσινων και αναδιανεμητικών εργαλείων της ΚΑΠ.